.Ποιοι παίζουν βρόμικο παιχνίδι στην πλάτη των αγνών αγροτών

Και ξαφνικά, τα μέσα την ενημέρωσης δείχνουν την… άλλη πλευρά της αγροτιάς. Το ένα κανάλι δείχνει τον μάγειρα που ψήνει λουκάνικα στα μπλόκα. Το άλλο δείχνει τους σούπερ σέξι αγρότες της Κρήτης να βγάζουν σέλφις και το τρίτο τους αγρότες να χορεύουν. Βεβαίως κλειστοί οι δρόμοι, μέχρι νεωτέρας, όμως, γιατί έχουμε την αίσθηση ότι το παιχνίδι είναι στημένο; Γιατί μέχρι την Τρίτη που ο… άγιος Αλέξης θα δεχθεί τους εκπροσώπους των αγροτών θα έχουμε «δυναμικές» κινητοποιήσεις και ξαφνικά θα πέσουν οι τόνοι; Ποιοι παίζουν βρόμικο παιχνίδι στην πλάτη των αγνών αγροτών που ούτε αγροτοπατέρες είναι, ούτε χιλιάδες στρέμματα έχουν αλλά ούτε και δέχονται εντολές από κόμματα;

Να μας το θυμηθείτε: Αν δεν προκύψει κάποιο σοβαρό περιστατικό οι αγροτικές κινητοποιήσεις θα ηρεμήσουν και σιγά – σιγά θα σβήσουν. Κάτι θα τους τάξει ο Τσίπρας, κάτι θα πουν οι συνδικαλισταράδες που κάνουν κουμάντο, κάτι η κούραση ή η προδοσία από συγκεκριμένους χώρους και μια ακόμη αγροτική επανάσταση θα μείνει στα συρτάρια.

Το μόνο που θα θυμόμαστε είναι τις γραφικότητες της Παρασκευής, το deal που έκανε η κυβέρνηση με τον Μπούτα να κατεβάσει 20 τρακτέρ, τον κόσμο που πήγε στα συλλαλητήρια χωρίς να μπορεί να φανταστεί ότι κάποιοι του παίζουν παιχνίδια. Ο Μπούτας, ο Κοκκινούλης, ο Σιδερόπουλος και άλλοι κόκκινοι, πράσινοι ή γαλάζιοι αγροτοπατέρες θα ξαναπουλήσουν για άλλη μια φορά την αγροτιά. 

Να μας το θυμηθείτε. Μόλις πει ο Τσίπρας κάτι για τον ΟΓΑ, κάποια ευνοϊκή ρύθμιση σε σχέση με ό,τι προτείνει ο Κατρούγκαλος, αίφνης θα ικανοποιηθούν όλοι. Και θα αρχίσει η εφαρμογή ενός ασφαλιστικού που στην ουσία είναι φορολογικό. Η πλειοψηφία των αγροτών θα υποστούν μεγάλη μείωση των εισοδημάτων τους και το μόνο που θα θυμούνται είναι τα μπλόκα που για ακόμη μια φορά πουλήθηκαν από συγκεκριμένα στελέχη τα οποία επί χρόνια παίζουν το ίδιο παιχνίδι. 

Και καλά ο Μπούτας και το ΚΚΕ τα ίδια κάνουν χρόνια τώρα. Οι γαλάζιοι συνδικαλιστές που είναι; Τους πήρε τηλέφωνο ο Μητσοτάκης να μη μιλάνε και να μην εμφανίζονται; Ή μήπως ο Κώστας Καραμανλής έπαιξε ένα ακόμη παιχνίδι σε βάρος της παράταξης; Λέτε να του είπε ο Αλέξης να «μαζέψει» τους αγρότες που ελέγχει, να πουλήσουν τον αγώνα των υπολοίπων που περνάνε δύσκολα και θα περάσουν ακόμη περισσότερο;

Δεν ξέρουμε τι έχει συμβεί αλλά πολύ φοβόμαστε ότι το αγροτικό θα «πέσει» τις επόμενες ημέρες στα δελτία ειδήσεων. Και μπορεί να έχουν κάνει και οι αγρότες σοβαρά λάθη, αλλά αυτό που πάει να τους φορέσει ο Τσίπρας με τον Κατρούγκαλο δεν θα έχει προηγούμενο.

Αν, λοιπόν, σχεδιάζουν κάποιοι να αναγκάσουν τους αγρότες να φύγουν από τα μπλόκα με σκυμμένο κεφάλι και… σβησμένες μηχανές στα τρακτέρ θα το δούμε πολύ σύντομα. Ο ψεύτης και ο κλέφτης τον πρώτο χρόνο χαίρονται. Μπορεί και να το καταφέρουν, όμως, αυτό που δεν μπορούν να κρύψουν πλέον είναι η οργή του κόσμου. Θα πηγαίνουν στην επαρχία οι Συριζαίοι και δεν θα τολμούν να εμφανιστούν στα καφενεία. Η ιαχή «ουστ γαϊδούρια» θα μείνει, ό,τι κι αν κάνουν οι αγροτοσυνδικαλιστές για να πουλήσουν τον αγώνα της αγροτιάς.

.Σπαταλώντας την ελπίδα

Ε​​ίναι δύσκολο να συμβιβαστεί κανείς με την ιδέα ότι οι Ελληνες και η Ελλάδα είναι καταδικασμένοι να αποτυγχάνουν, κάθε τόσο να εξαρτώνται από ξένη βοήθεια, να περιμένουν λύσεις από άλλους. Σε πέντε χρόνια θα γιορτάσουμε τα 200 χρόνια από την έναρξη του αγώνα της ανεξαρτησίας και ακόμη συμπεριφερόμαστε σαν να μην έχουμε ιδρύσει σύγχρονο κράτος. 

Μία από τις ρίζες της δυστυχίας μας είναι η αμφίσημη σχέση μας με τους θεσμούς και, συνεπώς, μεταξύ μας. Διαθέτουμε αξιόλογους δημοκρατικούς θεσμούς, αλλά δεν τους εμπιστευόμαστε· έτσι, αφενός αυτοσχεδιάζουμε για να επιβιώσουμε, αφετέρου οι υποχρεώσεις των πολιτών προς το κράτος βαραίνουν ολοένα περισσότερο τους νομοταγείς και αυτούς που δεν διαθέτουν το «μέσο» να γλιτώσουν, ενισχύοντας έτσι την αίσθηση αδικίας που υπονομεύει περαιτέρω την αξιοπιστία των θεσμών.

Σημασία δεν έχει πια εάν το ελληνικό κράτος είναι «χύμα» επειδή από την ίδρυσή του βασίζεται στο πελατειακό σύστημα. Σημασία έχει ότι εάν δεν αλλάξει, εάν δεν αποκτήσει σύγχρονες δομές, εάν συνεχίσει η έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ πολίτη και κράτους, η χώρα δεν θα ανακάμψει ποτέ. Θα πηγαίνουμε από χρεοκοπία σε χρεοκοπία σε όλα τα επίπεδα – στην οικονομία, στην πολιτική, στην κοινωνία, στον πολιτισμό.

 Οι πολιτικοί υπονόμευσαν την εμπιστοσύνη στους θεσμούς, με ολέθριες επιπτώσεις σε όλη την κοινωνία. Ο πολίτης που πιστεύει ότι το σύστημα εξυπηρετεί κάποιους και όχι το σύνολο αισθάνεται ότι αδικείται όταν τηρεί τις στοιχειώδεις υποχρεώσεις του – όταν πληρώνει φόρους, όταν υπακούει στους νόμους, όταν δεν πετάει σκουπίδια στον δρόμο. Ο δικαστής που αισθάνεται μόνος και απροστάτευτος απέναντι σε ισχυρά συμφέροντα ίσως να μην τολμήσει να επιβάλει τον νόμο όπως θα έκανε σε μιαν άλλη κοινωνία. 

Τα μέσα ενημέρωσης που βλέπουν ότι οι αποκαλύψεις τους δεν έχουν αποτέλεσμα είτε σωπαίνουν είτε εντάσσονται στο παιχνίδι των υπολοίπων, αναζητώντας τη δική τους θέση στη διαπλοκή μεταξύ χρήματος και πολιτικής εξουσίας. Από το πανεπιστήμιο έως το ποδόσφαιρο, από τη Βουλή έως τη γειτονιά και το χωριό, όλοι αισθάνονται αδικημένοι. Κι έτσι πολλοί δεν διστάζουν να αδικήσουν και αυτοί όταν τους δοθεί η ευκαιρία. Δεν αισθάνονται ότι στερούν κάτι από κάποιον άλλον, αλλά ότι «παίρνουν το αίμα τους πίσω».

Αυτό τον καιρό ζούμε την αποθέωση του αισθήματος του αδικημένου – και τα όριά του. Η οργή που κλιμακώνεται έχει δύο αφορμές: από τη μία είναι αυτοί που πίστεψαν τον ΣΥΡΙΖΑ και περίμεναν ότι η χώρα θα ξεγλιστρούσε εύκολα από τις υποχρεώσεις της και θα επέστρεφε στην εποχή των παχέων αγελάδων, από την άλλη είναι αυτοί που έχουν επωμιστεί το βάρος της βίαιης προσαρμογής στην πραγματικότητα τα τελευταία χρόνια και δεν αντέχουν άλλο. 

Οι υποσχέσεις του ΣΥΡΙΖΑ έδωσαν ελπίδα (ή, τουλάχιστον, επέτρεψαν σε κάποιους να ελπίζουν) πως οι βαθιές μεταρρυθμίσεις δεν ήταν αναπόφευκτες, με αποτέλεσμα να χαθεί πολύ έδαφος που είχαμε διανύσει έως πέρυσι και να νιώσουμε για δεύτερη φορά την απελπισία του αδιεξόδου.

Φθάσαμε μάλλον στο τέλος των ψευδαισθήσεων. Οσο και αν διαμαρτύρεται κανείς εναντίον των νέων θυσιών, είναι δύσκολο να πιστέψει πλέον ότι υπάρχει πιο εύκολος δρόμος. Η κυβέρνηση παραμένει σε σύγχυση.

Προσπαθεί να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις των δανειστών χωρίς να χάσει τους ψηφοφόρους της, με αποτέλεσμα να μην προχωρεί η αξιολόγηση που θα ελευθέρωνε χρήματα για να πάρει μπρος η οικονομία.

Επίσης, οι κινήσεις της κυβέρνησης στην παιδεία και ο τρόπος που αλλάζει τους επικεφαλής κρατικών θεσμών δείχνουν ότι, παρότι αυτοσχεδιάζει σε πολλούς τομείς, σε άλλους είναι αποφασισμένη να ελέγξει το κράτος και τους μηχανισμούς του, να επιβάλει τις ιδέες της. Αυτά όλα δεν οδηγούν σε μία πιο αξιόπιστη και αποτελεσματική διοίκηση. Αντιθέτως, αποδεικνύουν μια νέα προσπάθεια κομματικοποίησης κρατικών θεσμών – ό,τι δηλαδή μας οδήγησε στην πτώχευση.

Ενας από τους πολλούς παραδοσιακούς διχασμούς στην Ελλάδα είναι η διαφορά μεταξύ αυτών που ωφελούνται από την κατάσταση και αυτών που προσφέρουν, μεταξύ ασυδοσίας και αυτοθυσίας, δηλαδή. Εάν το κοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο ήταν πιο δίκαιο, εάν όλοι απολάμβαναν τα ίδια δικαιώματα και εκπλήρωναν τις ίδιες υποχρεώσεις, ο δυναμισμός, τα ταλέντο, η έμπνευση του καθενός θα πολλαπλασιαζόταν προς το συλλογικό όφελος. Τώρα το χάος εξουδετερώνει το καλό, γιγαντώνει το κακό, διώχνει τους νέους και την ελπίδα, σπαταλάει τις θυσίες και πνίγει κάθε προσπάθεια να σταθούμε στα πόδια μας.  

ΝΙΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ

.Προσπάθειες και αποτελέσματα

Η αποτελεσματικότητα δεν ιεραρχήθηκε ποτέ υψηλά στο αξιακό σύστημα των Ελλήνων. Θεωρήθηκε κάτι σαν κουσούρι των Φράγκων, οι οποίοι –σε αντίθεση με τους γηγενείς– «δεν ήξεραν να ζήσουν». Επί των ημερών της αριστερής ιδεολογικής κυριαρχίας θάφτηκε ακόμη πιο πολύ. Επειδή αποδείχθηκε ότι ο καπιταλισμός ήταν πολύ πιο παραγωγικός από τον κρατικό σοσιαλισμό, προπαγανδίστηκε η αναποτελεσματικότητα ως στοιχείο αντίστασης στη νεωτερικότητα. Ναι μεν έχουμε το χειρότερο Δημόσιο στην Ευρώπη, αλλά τουλάχιστον οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν υποφέρουν ψυχικώς από την αξιολόγηση. 

Ναι μεν όλοι οι δείκτες της σοσιαλκρατούμενης οικονομίας μας βυθίζονται, αλλά όλοι ξέρουμε ότι «οι άνθρωποι είναι πάνω από τους αριθμούς». Ναι μεν χαντάκωσαν την οικονομία με την επτάμηνη διαπραγμάτευση (αυτή με τα πουκάμισα έξω) αλλά τουλάχιστον «προσπαθήσαμε», ασχέτως αν καταλήξαμε σε χειρότερες καταστάσεις.

Πάνω σε αυτή τη σύγχυση μεταξύ προσπάθειας και αποτελεσματικότητας βασίζονται και οι ιταμές αιτιάσεις του υπουργού Προστασίας του Πολίτη Νίκου Τόσκα ο οποίος, εκεί που χρωστάει στο ΠΑΣΟΚ, ζητάει και το βόδι. Μετά τη 17η επιτυχή επίθεση των μπαχαλάκηδων εναντίον των γραφείων ενός κόμματος, δηλώνει περιχαρής ότι «ο χώρος φυλάσσεται». Δηλαδή, πώς ακριβώς φυλάσσεται και οι άλλοι καίνε κάθε λίγο και λιγάκι το κτίριο; 

Τι σόι προστασία είναι αυτή και κινδύνευσε η σωματική ακεραιότητα ενός βουλευτή; Κι επειδή, όπως διαβάζουμε στο βιογραφικό του, ο απόστρατος κ. Τόσκας «διοίκησε την 25η τεθωρακισμένη ταξιαρχία (2.500 άτομα και 500 άρματα και οχήματα) στην Ξάνθη», φαντασθείτε τον ταξίαρχο να δηλώνει «εγώ διέθεσα πέντε τεθωρακισμένα. Δεν φταίω που έφτασαν οι Τούρκοι στη Λαμία...».

Δυστυχώς στην Ελλάδα τα αυτονόητα χρειάζονται διαρκώς επεξήγηση. Ο κ. Τόσκας (όπως αναφέρει και ο τίτλος του) δεν είναι «υπουργός Κατανομής Αστυνομικού Προσωπικού», ούτε «υπουργός Προσπάθειας Προστασίας του Πολίτη». Είναι είναι υπουργός Προστασίας του Πολίτη και εκ της προστασίας που προσφέρει κρίνεται. Στην περίπτωση του ΠΑΣΟΚ απέτυχε. 

Τελεία και παύλα. Δεν είναι δουλειά του ΠΑΣΟΚ να φυλάει τα γραφεία του, ούτε του υπουργού να δηλώνει ότι εγώ διέθεσα τόσους αστυνομικούς και αμαρτία ουκ έχω. Δουλειά του είναι να φέρνει αποτελέσματα, τα οποία είναι ορατά και μετρήσιμα. Και το μέτρο είναι να μην καίγεται κάθε λίγο και λιγάκι η Χαριλάου Τρικούπη. Είναι τόσο δύσκολο να το καταλάβουν οι νεοσυριζαίοι;

Δεν γνωρίζουμε γιατί ο υπουργός απέτυχε, κι ούτε –ως πολίτες– πρέπει να μας νοιάζει. Δεν τον πληρώνουμε για να εξηγεί τους λόγους αποτυχίας του· πόσο δε μάλλον να ζητάει και τα ρέστα, όταν χρωστάει την Προστασία που οφείλει ως υπουργός να παράσχει. Οι Ελληνες φορολογούμενοι τον πληρώνουν για να λύνει προβλήματα. Αν δεν μπορεί, ας παραιτηθεί για να προσπαθήσει κάποιος άλλος. Αν μπορεί, ας το κάνει, χωρίς ταρατατζούμ και ηρωικές ανακοινώσεις του στυλ «η εγχείρηση επέτυχε, αλλά ο ασθενής απεβίωσε». 

Και εν τω μεταξύ να ζητήσει συγγνώμη για την προηγούμενη αβελτηρία του. Αυτή η λογική τού ναι μεν χαντάκωσα την οικονομία, αλλά διαπραγματεύτηκα σκληρά επί 17 ώρες πρέπει κάποτε να τελειώνει. Και στην πολιτική, πέρα από τις «προσπάθειες» (πραγματικές ή επικοινωνιακές), κάποια στιγμή πρέπει να μετράνε τα αποτελέσματα. 

 ΠΑΣΧΟΣ ΜΑΝΔΡΑΒΕΛΗΣ

.Βρυξέλλες: «Η ποιότητα πάνω από την ταχύτητα στην αξιολόγηση»

Οι συζητήσεις στην Αθήνα την προηγουμένη εβδομάδα μεταξύ της κυβέρνησης και των εκπροσώπων των θεσμών πήγαν «σχετικά καλά» σύμφωνα με ευρωπαίο αξιωματούχο αλλά στο Εurogroup  της Πέμπτης δεν θα υπάρξουν αποφάσεις. 

Ο ίδιος δεν διευκρίνισε πότε θα επιστρέψουν οι θεσμοί στην Αθήνα αλλά ούτε πότε θα κλείσει η αξιολόγηση. «Αυτό που έχει σημασία είναι η ποιότητα  πάνω από την ταχύτητα», είπε χαρακτηριστικά αλλά εξέφρασε την ελπίδα να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση σύντομα.

Για να κλείσει η αξιολόγηση πρέπει να υπάρξει συμφωνία σε μία σειρά από θέματα και όχι μόνο στα δημοσιονομικά και το ασφαλιστικό, δήλωσε ο ίδιος αξιωματούχος και τόνισε ότι το ταμείο ιδιωτικοποιήσεων θα πρέπει να έχει τεθεί σε λειτουργία πριν το τέλος της αξιολόγησης. Η σύσταση του συγκεκριμένου ταμείου είναι πολύ σημαντική για μία σειρά από κράτη μέλη και χρειάζεται μεγάλος όγκος νομοθεσίας για να ολοκληρωθεί.

Όσον αφορά το ασφαλιστικό είπε ότι «βρισκόμαστε σε δρόμο σύγκλισης αλλά οι διαφορές παραμένουν». Συγκεκριμένα, παρόλο που έχει γίνει πρόοδος στο ασφαλιστικό υπάρχουν ακόμα θέματα όπως το πόσα χρόνια θα πρέπει κάποιος να έχει δουλέψει για να έχει πρόσβαση σε πλήρη σύνταξη, το ζήτημα των ποσοστών αναπλήρωσης και το θέμα του πως συνδέεις το σύστημα με την μαύρη αγορά εργασίας, καθώς το σύστημα πρέπει να ενθαρρύνει την επίσημη εργασία, να είναι ελκυστικό», ανέφερε. Η συζήτηση για το ασφαλιστικό είπε «ήταν αρκετά ειλικρινής».

Όσον αφορά την υιοθέτηση νέων μέτρων ο ίδιος αξιωματούχος είπε ότι τα τελικά στοιχεία για το 2015, μόλις τώρα πέρασαν στα χέρια των θεσμών που θα κρίνουν τι πρέπει να γίνει. Ομως τόνισε ότι έτσι και αλλιώς έχει συμφωνηθεί με την ελληνική κυβέρνηση ότι το 1% του ΑΕΠ για το 2016 θα είναι μέτρα που ακόμα δεν έχουν συγκεκριμενοποιηθεί.

Σε ερώτηση κατά πόσο το θέμα της πολιτικοποίησης του δημόσιου τομέα από την ελληνική κυβέρνηση αποτελεί πρόβλημα, ο υψηλόβαθμος αξιωματούχος είπε ότι αποτελεί θέμα ζωτικής σημασίας.«Είχαμε πολλούς διορισμούς και πολλές απογοητεύσεις από υπουργεία της πρώτης γραμμής που δεν πήραν στα σοβαρά την ελληνική δέσμευση του Ιουλίου (για αποπολιτικοποίηση της δημόσιας διοίκησης) και αυτό είναι ευφημισμός» λέει χαρακτηριστικά για να τονίσει ότι υπάρχει δυσαρέσκεια στις Βρυξέλλες για το συγκεκριμένο θέμα.

Όσον αφορά το θέμα της απόστασης που χώριζε τους ίδιους τους θεσμούς και κυρίως την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ο ίδιος αξιωματούχος είπε ότι από όσο γνωρίζει υπήρξε μία καλή συζήτηση και πολύ συχνά σε τεχνικά ζητήματα μπορεί να ξεκινάς «από διαφορετικά σημεία αλλά πλέον έχουμε προχωρήσει σε σημείο σύγκλισης».

.Ολοταχώς στο 2015

Οι δανειστές είναι απέναντι. Απέναντι είναι κι όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Και απέναντι είναι κι όλες οι επαγγελματικές και κοινωνικές τάξεις της χώρας. Ο Αλ. Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ τελικά τα κατάφεραν. Εχουν στρέψει τους πάντες εναντίον τους. Οπως επιδίωκαν, άλλωστε, να κάνουν και δεν δίσταζαν και να το διαλαλούν. «Ολοι τους και μόνοι μας» ήταν το σύνθημά τους. Και αναπόφευκτα μας οδηγούν, άβουλοι και μοιραίοι, πίσω στον εφιάλτη του 2015.

Ακουσα πριν από λίγο στις ειδήσεις μια νέα δήλωση του πρωθυπουργού για την αξιολόγηση. Πρέπει να ολοκληρωθεί, λέει, το ταχύτερο δυνατό. Αλλά εκείνο που δεν διευκρίνισε είναι σε ποιον το λέει. ούτε ο δυστυχής Τσακαλώτος, ούτε ο δύσμοιρος Κατρούγκαλος, ούτε οιοσδήποτε άλλος βρέθηκε χωρίς να καταλάβει πώς και χωρίς να ξέρει τι να κάνει σε υπουργική καρέκλα. 

Οχι βουλευτική έδρα, αλλά ούτε καν πρόσκληση για να παρακολουθήσουν κοινοβουλευτική συνεδρίαση δεν θα είχαν καταφέρει να εξασφαλίσουν οι περισσότεροι αν δεν υπήρχε ο Τσίπρας.

Αρκετά έχει τραβήξει, λοιπόν, το παραμύθι των συσκέψεων, των οδηγιών, των υποδείξεων και των συστάσεων. Κάπου πρέπει να μπει επιτέλους μια τελεία. Και να αρχίσουμε να ξαναλέμε τα πράγματα με το όνομά τους. 

Οπως είναι ο Παπανδρέου που χρεώνεται την εμπλοκή με τα Μνημόνια και οι Παπαδήμος, Σαμαράς και Βενιζέλος που πήραν τη σκυτάλη και τις ευθύνες μέχρι τον Γενάρη του ’15, τώρα είναι ο Τσίπρας που έχει χρεωθεί τη συνέχεια. Κι αυτός θα πρέπει να λογοδοτεί για όσα κάνει ή δεν κάνει.

Εχει απόλυτο δίκιο να λέει ότι μέσα σε αυτόν τον χρόνο κέρδισε τρεις φορές την εμπιστοσύνη του ελληνικού λαού. Αλλά η εμπιστοσύνη του δόθηκε και τις τρεις φορές για πολύ συγκεκριμένους λόγους. Και δυστυχώς γι’ αυτόν αλλά και για εμάς, καμία από τις αποστολές που του ανατέθηκαν δεν έφερε σε πέρας. 

Για έναν πολύ απλό λόγο. Διότι η έκβαση μιας αποστολής εξαρτάται από τη σχετική απόφαση που θα πάρει κάποια στιγμή ο ηγέτης. Αν φυσικά είναι ηγέτης. Ο δικός μας τη μοναδική που έχει πάρει έως τώρα είναι η υπογραφή ενός Μνημονίου που δεν τολμά να εφαρμόσει.

bartzinopoulos@hotmail.com

.Οι ευκαιρίες που χάνουμε

Η οικονομία μας ανασαίνει από ευνοϊκά γεγονότα που συμβαίνουν στις διεθνείς αγορές, πολύ περισσότερο από όσο αντιλαμβανόμαστε. Οσο προφανές είναι ότι η εσωτερική ύφεση είναι ο κύριος λόγος για τον οποίο πληρώνουμε πολλά λιγότερα δολάρια για καύσιμα, άλλο τόσο μας βοηθά η συνεχιζόμενη, με δραματικό μάλιστα τρόπο, μείωση των τιμών του πετρελαίου, που παρασύρει βεβαίως και τις άλλες μορφές ενέργειας.

Το 2009, έτος στο οποίο αρχίσαμε να αντιλαμβανόμαστε την κρίση, το έλλειμμα στο ισοζύγιο καυσίμων ανήλθε σε 5,6 δισ. ευρώ. Ομως, παρά την ύφεση, το συγκεκριμένο κονδύλι πίεσε βαριά την οικονομία και τις τσέπες των υπό λιτότητα ευρισκομένων κατοίκων και επιχειρήσεων της χώρας. Οι καθαρές εισαγωγές καυσίμων άφησαν έλλειμμα 7,3 δισ. το 2010, που πήγε στα 8,2 και το 2011 και το 2012. 

Τα καλά νέα ξεκινούν μετά το 2013 και επιβεβαιώθηκαν το 2014, οπότε, αν και έτος μικρής ανάκαμψης της οικονομίας, στα δύο αυτά χρόνια ο ενεργειακός λογαριασμός έπεσε στα 6,9 και 6,3 δισ. ευρώ. Το 2015, για το οποίο δεν υπάρχουν ακόμη πλήρη στοιχεία, είναι πιθανόν να έχει μειωθεί στα 5 δισ. ευρώ. Μια τεράστια διαφορά.

Η καλή αυτή εξέλιξη δείχνει ότι θα διατηρηθεί. Οι ΗΠΑ δίνουν πλέον τον τόνο στη διεθνή αγορά. Κατά την τελευταία δεκαετία πέρασαν μπροστά στην παραγωγή πετρελαίου: με 11,6 εκατ. βαρέλια το 2014 βρίσκονται στην πρώτη θέση, έναντι των 11,5 εκατ. βαρελιών της Σαουδικής Αραβίας. Το 2004 η μεγάλη αραβική παραγωγός χώρα προσέφερε 10,4 εκατ. βαρέλια και οι ΗΠΑ ήταν στην τρίτη θέση με 7,2 εκατ. βαρέλια. 

Η εκμετάλλευση του σχιστολιθικού πετρελαίου (και φυσικού αερίου) αποτέλεσμα μιας σπουδαίας τεχνολογικής επιμονής των Αμερικανών, κατέβασε την τιμή του πετρελαίου από 147 δολάρια που είχε φτάσει το 2008 σε λιγότερο από 30 δολάρια τις τελευταίες μέρες. 

Η άλλη μεγάλη αλλαγή είναι ότι η βασιλική σαουδαραβική οικογένεια άλλαξε τη στάση της απέναντι σε αυτές τις εξελίξεις. Μπροστά στον κίνδυνο να χάσει μερίδια από τη μοναδική αυτή αγορά, όχι μόνον δεν μείωσε την εξόρυξη νέων ποσοτήτων, όπως είχε κάνει σε παλαιότερες αναταράξεις της αγοράς πετρελαίου, αλλά συνέχισε να παράγει κανονικά και ανοδικά παρασύροντας όλα τα πετρελαιοπαραγωγικά κράτη στον ίδιο δρόμο. 

 Η παγκόσμια ενεργειακή ισορροπία έχει σημαντικές επιπτώσεις. Η κατάρρευση της οικονομίας της Βενεζουέλας, το κράτος με τα μεγαλύτερα πετρελαϊκά αποθέματα, έχει βεβαίως και προφανείς πολιτικούς λόγους. Η προσφυγή όμως της Νιγηρίας στη βοήθεια της Παγκόσμιας Τράπεζας είναι απολύτως συνδεδεμένη με τη χαμηλή πτήση των τιμών του πετρελαίου. Κράτη όπως το Ιράκ και το Ιράν χάνουν πολύτιμους πόρους, ενώ η Ρωσία πέρασε ήδη σε σφικτή λιτότητα.

Εμείς, παγιδευμένοι όπως είμαστε από το αδηφάγο κράτος, αδυνατούμε να εκμεταλλευτούμε τις ευκαιρίες του φθηνού καυσίμου, αφού αυτό μόνον η άνθηση της επιχειρηματικότητας θα μπορούσε να το επιτύχει. Αφήστε που κινδυνεύουμε να «χάσουμε» και τα «150 δισ.» που υποσχέθηκαν οι αντιμνημονιακοί μυθοπλάστες. 

ΜΠΑΜΠΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

.Η πολιτική της αυτογελοιοποίησης

Τα χθεσινά συλλαλητήρια θεωρήθηκαν μεγάλα. Ηταν μεγαλύτερα από τα προηγούμενα, εν αναμονή των επομένων. Ηταν μεγάλα, αν συνυπολογισθεί και η χαμηλή αξία της διαμαρτυρίας. Συνέπεια κι αυτή της απαξίωσης του πολιτικού λόγου. Τα συνθήματα, όσο δυνατά κι αν τα φωνάξεις, δεν έχουν μεγαλύτερο βάρος από τις διαβεβαιώσεις των πολιτικών. Ας συνυπολογίσουμε και τη φθορά της ρουτίνας. Πόσες ημέρες απεργίας τον χρόνο, πόσες ώρες κυκλοφοριακής συμφόρησης, πόσα σπασμένα νεύρα; Τα συλλαλητήρια μοιάζουν με τους σπασμούς της κοινωνικής μας νεκροφάνειας. Νευρικές αντιδράσεις, τικ, κράμπες που το σώμα τις ξεχνάει μόλις περάσει ο πόνος τους.

Τα χθεσινά συλλαλητήρια ήταν σχετικά μικρά, αν σκεφτεί κανείς το μέγεθος και το εύρος των προβλημάτων που τα προκάλεσε. Για ποιον λόγο έγιναν; Να μην πάρει η κυβέρνηση τα μέτρα για το ασφαλιστικό. Είναι ο ίδιος λόγος για τον οποίον κλείνουν οι αγρότες τους δρόμους. Για τον ίδιο λόγο γίνονταν και στη δεκαετία του ’90. Τότε ο στόχος ήταν ξεκάθαρος: η κυβέρνηση Σημίτη και ο υπουργός της Τάσος Γιαννίτσης. Το ζήτημα ήταν, εκτός των άλλων, και πολιτικό. Σήμερα όμως;

Το 2016 στην κοινωνική νεκροφάνεια έχει προστεθεί και η πολιτική νεκροφάνεια. Και δεν θα αρχίσω να αναρωτιέμαι πόσοι απ’ αυτούς που κατέβηκαν χθες στους δρόμους ή δεν πήγαν στη δουλειά τους ψήφισαν τους Συριζανέλ στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις. Ετσι γίνεται στις δημοκρατίες. Οι πολίτες δικαιούνται και να μετανοούν και να αλλάζουν γνώμη και προτιμήσεις.

 Το ερώτημα, λοιπόν, είναι πόσοι έχουν αλλάξει γνώμη και προτιμήσεις. Διότι μόνον έτσι μπορεί να αποτιμηθεί η αξία των συλλαλητηρίων και των απεργιακών κινητοποιήσεων. Δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο το γεγονός ότι για μία ακόμη φορά η διαμαρτυρία διανθίστηκε με τους γνωστούς εξορκισμούς των Ευρωπαίων δαιμόνων. Πόσοι έχουν συνειδητοποιήσει ότι τα «μέτρα» είναι εγχώριας κοπής; Οι εταίροι ζήτησαν μεταρρυθμίσεις, και οι δικοί μας, για μία ακόμη φορά, παίρνουν μέτρα.

Η κουτοπόνηρη αριστερά για μία ακόμη φορά προνόησε. Ενα από τα έντυπα φερέφωνά της χθες είχε πρωτοσέλιδο τίτλο «Οργή Λαού», και οι κομματικές της οργανώσεις καλούσαν τον κόσμο να απεργήσει. Φωνάξτε για να μας βοηθήσετε να διαπραγματευθούμε. Ενα ακόμη βροντερό «Οχι», σαν αυτό του δημοψηφίσματος. Τι υπέροχος λαός! Τι κι αν του κλείσαμε τις τράπεζες, αυτός μας αγαπάει ακόμη, γιατί ξέρει ότι τον πονάμε.

Υπάρχουν αρκετοί τρόποι για να σκοτώσεις την πολιτική. Ή να την ασκήσεις με άλλα μέσα, εκτός από την πειθώ. Ο ένας είναι ο πόλεμος με κάποιον εξωτερικό εχθρό. Ο άλλος είναι ο εμφύλιος, όπως έγινε με την κομμουνιστική ανταρσία το 1946. Τον τρίτο μάς τον έδειξαν οι συνταγματάρχες το 1967.

 Η κουτοπόνηρη αριστερά μάς δείχνει τη μεταμοντέρνα οδό: σκοτώνει την πολιτική διά της γελοιοποιήσεως, και δη της αποτελεσματικότερης μορφής της, της αυτογελοιοποιήσεως. Ποιος θα σε ενοχοποιήσει για οτιδήποτε, όταν καταφέρεις να μη σε παίρνει κανείς στα σοβαρά;

Ζητείται πολιτική. Ας ελπίσουμε ότι οι δυνάμεις του ευρωπαϊκού τόξου θα μπορέσουν να την αποκαταστήσουν. Αν βέβαια το συνειδητοποιήσουν και οι εταίροι μας και τολμήσουν να αναλάβουν κι αυτοί τις ευθύνες τους. 

 ΤΑΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ